پرونده ۱۴۰۵-۰۰۰۴

شکایتی از سوی انجمن دوستداران محیط زیست قلعه‌تل به دبیرخانه اپوش در خصوص اعتراض به صدور مجوز محیط زیستی پروژه نفتی سهراب واصل شد و مورد پیگیری قرار گرفت اهم این اعتراضات که در فضای عمومی طرح گردیده است به شرح ذیل می باشد:

نخستین جرقه‌های مخالفت به سال‌ها پیش بازمی‌گردد. در ۲۲ آذر ۱۴۰۲، کمیته ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، طرح توسعه میدان سهراب را به دلیل احتمال بروز آسیب‌های گسترده و خشک شدن بخش‌های قابل توجهی از تالاب هورالعظیم، رد کرد. همچنین پیش از این، مدیرکل وقت حفاظت محیط‌زیست خوزستان اعلام کرده بود طرح اولیه شرکت نفت با ۲۵ پد، ۳۵ چاه و ۱۶ کیلومتر جاده درون تالاب، به دلیل خسارات جبران‌ناپذیر رد شده است.

🔍 مجوز محرمانه و ادعای تناقض (۱۴۰۲-۱۴۰۵)

با وجود رد اولیه، روند به شکل دیگری پیش رفت. مرجان شاکری، مدیرکل دفتر ارزیابی سازمان، اعلام کرد که در سال ۱۴۰۲ رئیس وقت سازمان (علی سلاجقه) یک "مجوز کلی" برای حفر بیش از ۲۰ حلقه چاه صادر کرده است؛ مجوزی که به دلیل طبقه‌بندی شدن اسناد، محرمانه تلقی می‌شود. این ادعا با واکنش رئیس سابق سازمان روبه‌رو شد که صدور هرگونه مجوز در دولت قبل را رد کرد و حتی از تعیین جریمه برای پیمانکار به دلیل حفاری‌های غیرمجاز پیشین خبر داد.

📢 اعتراضات عمومی و کارزار مدنی (شهریور ۱۴۰۵)

پس از اعلام رسمی صدور مجوز در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، موج گسترده‌ای از اعتراضات شکل گرفت:

· کارزار مردمی: کارزاری برای لغو مجوز به راه افتاد که در مدت کوتاهی بیش از ۱۲۰۰ امضا جمع کرد.

· نامه جوامع محلی: شیوخ و مردم بومی هورالعظیم با ارسال نامه‌ای به رئیس‌جمهور، خواستار بازنگری و لغو مجوز به دلیل نگرانی‌های معیشتی و زیست‌محیطی شدند.

· اعتراض تشکل‌ها: بیش از ۱۶۰ تشکل تخصصی محیط‌زیست از سراسر کشور در مکاتبات رسمی خود، نسبت به تکرار تجربه تلخ خشکاندن مخازن قبلی هشدار دادند.

⚖️ اقدامات حقوقی و تشکیل پرونده

فعالان محیط‌زیست مسیر حقوقی را نیز در پیش گرفتند:

· نشست‌های تخصصی: جلسات هم‌اندیشی متعددی در سازمان حفاظت محیط‌زیست و نهاد ریاست‌جمهوری برگزار شد.

· شکایت به دادگاه: ۲۸ نفر از مردم و مطالبه‌گران محلی که به فعالیت‌های نفتی اعتراض داشتند، دادگاهی شدند و پرونده قضایی آن‌ها همچنان باز است.

· استعلام حقوقی: تشکل‌ها با استناد به ماده ۱۶ قانون حفاظت و بهسازی محیط‌زیست (ممنوعیت واگذاری عین تالاب‌های دولتی) و ماده ۵ آیین‌نامه تالاب‌ها (ممنوعیت تخریب غیرقابل جبران)، خواستار بررسی حقوقی مجوز شدند.

🔄 وضعیت کنونی و نشست هم‌اندیشی (مهر ۱۴۰۵)

آخرین تحول، برگزاری نشست هم‌اندیشی "احیاء و توسعه پایدار هورالعظیم" در ۷ مهر ۱۴۰۵ به میزبانی شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) است. این نشست در حالی برگزار می‌شود که مطالبه اصلی معترضان، ابطال مجوز است، نه مذاکره برای کاهش خسارت. برخی کارشناسان با توجه به میزبانی شرکت متن و ابهام در دستور جلسه، نسبت به تبدیل اعتراض حقوقی به مذاکره فنی و تضعیف ماهیت مطالبه‌گری ابراز نگرانی کرده‌اند.